ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 05 ਮਾਰਚ, 2026 : ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੀ ਭਿਆਨਕ ਜੰਗ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ-ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੇ ਸਾਂਝੇ ਫੌਜੀ ਹਮਲਿਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਈਰਾਨ ਨੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਫੈਸਲਾ ਲਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਈਰਾਨ ਦੀ ‘ਇਸਲਾਮਿਕ ਰੈਵੋਲਿਊਸ਼ਨਰੀ ਗਾਰਡ ਕੋਰ’ (IRGC) ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਜਲਮਾਰਗ, ‘ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ’ (Strait of Hormuz), ਹੁਣ ਪੱਛਮੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੰਦ ਹੈ। ਪਰ ਇਸ ਜੰਗੀ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਲਈ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਰਾਹਤ ਭਰੀ ਖ਼ਬਰ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ।
ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਲਈ ‘ਨੋ-ਐਂਟਰੀ’, ਦੋਸਤਾਂ ਲਈ ਰਸਤਾ ਸਾਫ਼ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਈਰਾਨੀ ਸਰਕਾਰੀ ਪ੍ਰਸਾਰਕ ਰਾਹੀਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਇਸ ਸਖ਼ਤ ਫ਼ੈਸਲੇ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ, ਇਜ਼ਰਾਈਲ, ਯੂਰਪ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਹਿਯੋਗੀ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਇਸ ਜਲਮਾਰਗ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਈਰਾਨ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਚੀਨ ਇਸ ਪਾਬੰਦੀ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਲੰਘਣ ਦਾ ਰਸਤਾ ਮਿਲੇਗਾ, ਸਗੋਂ ਤੇਲ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਵੀ ਨਿਰੰਤਰ ਜਾਰੀ ਰਹੇਗੀ।ਕਿਉਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਇਹ ਜਲਮਾਰਗ?ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਕੁੱਲ ਸਮੁੰਦਰੀ ਤੇਲ ਵਪਾਰ ਦਾ ਲਗਭਗ 20 ਫੀਸਦੀ ਹਿੱਸਾ ਇਕੱਲੇ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਰਾਹੀਂ ਲੰਘਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਫਾਰਸ ਦੀ ਖਾੜੀ ਦੀਆਂ ਬੰਦਰਗਾਹਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਦਾ ਇੱਕੋ-ਇੱਕ ਰਸਤਾ ਹੈ। ਅਮਰੀਕੀ ਕਾਰਵਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਅਸਮਾਨੀ ਚੜ੍ਹ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਈਰਾਨ ਵੱਲੋਂ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਇਹ ਛੋਟ ਭਾਰਤੀ ਊਰਜਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ‘ਲਾਈਫਲਾਈਨ’ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਅਜਿਹੀ ਨਾਕਾਬੰਦੀਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਹੈ ਜਦੋਂ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਨੂੰ ਵਪਾਰਕ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਲਈ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਬੰਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। 1980-88 ਦੀ ਈਰਾਨ-ਇਰਾਕ ਜੰਗ ਦੌਰਾਨ ਵੀ ਆਵਾਜਾਈ ਜਾਰੀ ਰਹੀ ਸੀ। ਮੌਜੂਦਾ ਸਥਿਤੀ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸੈਂਕੜੇ ਟੈਂਕਰ ਦੁਬਈ ਅਤੇ ਕੁਵੈਤ ਦੇ ਤੱਟਾਂ ‘ਤੇ ਲੰਗਰ ਸੁੱਟੀ ਖੜ੍ਹੇ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਈਰਾਨੀ ਜਲ ਸੈਨਾ ਪੂਰੀ ਮੁਸਤੈਦੀ ਨਾਲ ਪਹਿਰਾ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ।
